Doktora yapmanın "nasıl" yapılacağına dair yazılan kitaplarda ve rehberlerde genellikle eksik olan çok önemli bir şey vardır: İnsan boyutu. Bu kaynaklar genellikle doktoranın arkasındaki kişiyi; mücadele eden, endişelenen ve tüm bunların ne anlama geldiğini sorgulayan insanı tam olarak takdir edemezler. Bu rehber sizin için hazırlandı. Bir doktora koçu, tez düzeltmeni ve akademisyen olarak edinilen tecrübeler ışığında, doktora yaparken "keşke daha önce bilseydim" denilen 80 noktayı sizler için derledik.
Bu süreçteki pek çok şeyi zor yoldan öğrenmek gerekebilir. Ancak genellikle gereksiz endişe ile süreci başarıyla atlatmak arasındaki fark, hissettiklerinizin normal olduğunu söyleyebilecek ve size pratik tavsiyeler verebilecek bir rehbere sahip olmaktır.
Sizinle aynı fikirde olmayan insanlar her zaman olacaktır. Argümanınızda boşluklar bulan veya yönteminizin yanlış olduğunu düşünenler hep çıkacaktır. Akademinin doğası budur; bu endüstri birbirinin çalışmasını eleştirmek üzerine kuruludur. Ne kadar çabalarsanız çabalayın, birileri her zaman bir sorun bulacaktır. Bunu yenilgi olarak görmek yerine, güçlendirici bir durum olarak görün. Mükemmellik peşinde koşmayı bırakın ve "yeterince iyi" olmaya odaklanın.
Doktora yapmak insanüstü bir zeka gerektirmez. Başarının anahtarı sadece zeka veya yaratıcılık değildir; anahtar özellik başarısızlıkla başa çıkabilmektir. Defalarca başarısız olup her seferinde daha kararlı bir şekilde ayağa kalkanlar, sona ulaşanlardır.
Tez yazmak doğrusal bir süreç değildir. Bir bölümü mükemmel hale getirmeden diğerine geçemeyeceğinizi düşünmeyin. Bazen bir argümanda takılırsanız, onu bırakın ve tezin başka bölümleri üzerinde çalışın. Daha sonra geri döndüğünüzde parçaların yerine oturduğunu göreceksiniz.
Sosyal medyada herkes başarılarını paylaşır ama başarısızlıklarını saklar. Başkalarının "mükemmel" görünen doktora süreçlerine aldanmayın. Herkesin mücadelesi kendine özgüdür ve dışarıdan görünen parıltılı hayatlar genellikle içsel zorlukları maskeler.
Sürekli ileriye bakmaktan, ne kadar yol kat ettiğimizi unutuyoruz. Kendinizi acımasızca eleştirmeyi bırakın. Sahip olduğunuz yetenekleri ve şu ana kadar başardığınız ilerlemeyi takdir edin.
Eğer tezinizin ana fikrini bulmakta zorlanıyorsanız, kendinize şu soruyu sorun: "Bu bölümde anlatmaya çalıştığım tek ve temel nokta nedir?" Her bölümün tek bir ana argümanı olmalıdır; diğer her şey bu argümanı desteklemek için vardır.
Bazen öyle hissettirmese de, bir gün doktoranız bitecek. Elinizden gelenin en iyisini yaptığınız sürece, sonuç ne olursa olsun süreç buna değecektir. Başarısızlık korkutucu bir kelime olabilir ama en büyük başarılar genellikle yenilgilerden doğar.
Tutkulu olmanız, zorlanmayacağınız anlamına gelmez. Erteleme yaptığınız veya yolu sorguladığınız günler, tutkunuzun kaybolduğu anlamına gelmez; sadece denizin yüzeyindeki dalgalar gibidir, derinlerde tutkunuz hala sabittir.
Hiçbir şeyin mantıklı gelmediği, bırakmayı düşündüğünüz günler olacaktır. Böyle günlerde, bu yola iyi niyetlerle girdiğinizi hatırlayın ve sadece "idare etmeye" devam edin. Güneşli günler geri gelecektir.
Her doktora öğrencisi bir şey için savaşır; kendini kanıtlamak, ailesini gururlandırmak veya bir ideali gerçekleştirmek için. Zor zamanlarda bu "neden"i hatırlamak size güç verecektir.
Her gün üretken olmak zorunda değilsiniz. Verimsiz günleri sürecin bir parçası olarak kabul edin. Bir gün yazı yazmasanız dünya dönmeye devam eder.
Kendinizi başkalarıyla kıyaslamayın. Herkesin çalışma şekli, motivasyonu ve koşulları farklıdır. Sizin için çalışan yöntem, sizin için "doğru" yöntemdir.
"Daha ileride olmalıyım", "Daha çok yazmalıyım" gibi düşünceler birer illüzyondur. Bu düşüncelere takılıp kalmak yerine, şu anki gerçekliğinize ve elinizdekilere odaklanın.
Zihninizdeki iç eleştirmen, endişeler ve korkular sadece düşüncedir. Onları fark edin ama sizi yönetmelerine izin vermeyin. Şu ana odaklanın.
Kendinize yetersiz olduğunuzu söyleyen o sesi dinleyin ve farkına varın. Bu sesin ne zaman konuştuğunu fark etmek, onun etkisini kırmanın ilk adımıdır.
Hata yapacaksınız, bu insan olmanın bir parçasıdır. Mükemmeliyeti aramak yerine, hatalarınızdan ders çıkarmayı ve büyümeyi hedefleyin.
Üniversite bürokrasisi veya iş piyasası gibi kontrol edemediğiniz şeyler için endişelenmeyin. Sadece kontrol edebileceğiniz şeylere odaklanın.
Bilmediğiniz şeyler olacak. Ancak öğrenmeye istekli ve hevesli olursanız, deneyim eksikliğinizi bu enerjiyle kapatabilirsiniz. Soru sormaktan çekinmeyin.
Herkesin her şeyi bildiğini sanmayın. Çoğu insan, özellikle kariyerinin başındaysa, yolda öğrenerek ilerler. Belirsizlikle barışık olun.
Eğer hiç hata yapmıyorsanız, kendinizi yeterince zorlamıyorsunuz demektir. Hatalar, sınırlarınızı zorladığınızın ve geliştiğinizin kanıtıdır.
Aynı anda hem yazıp hem de düzenleme yapmaya çalışmayın. Önce sadece yazın (kötü olsa bile), sonra düzenleyin. Bu, üretkenliğinizi artıracaktır.
Planlar asla tam olarak tutmaz. Hata yaptığınızda kendinize şefkat gösterin, çünkü siz de bir insansınız.
Doktoranın ortalarında bir yerde, her şeyin kötü göründüğü, motivasyonun bittiği bir dönem olur. Buradan çıkmanın tek yolu ilerlemeye devam etmektir. Tünelin sonunda ışık var.
Mükemmeliyetçilik ulaşılamaz bir hedeftir ve sadece stres yaratır. Hataları kabul edin ve elinizden gelenin en iyisinin yeterli olduğunu bilin.
Her bölümün başına, o bölümün ne anlatacağını özetleyen 2-3 cümlelik bir giriş yazın. Bu, hem sizin odağınızı netleştirir hem de okuyucunun işini kolaylaştırır.
Mükemmeliyetçilik hem motive edici olabilir hem de panik yaratabilir. Hataların dünyanın sonu olmadığını kendinize hatırlatarak bu özelliğinizi yönetin.
Doktora yeni bir bilgi üretmektir ve bu asla kolay değildir. Zorlandığınızda bunun sürecin doğasında olduğunu hatırlayın.
Endişelenmek sallanan sandalyede oturmak gibidir; size yapacak bir şey verir ama sizi hiçbir yere götürmez.
Bilmediğiniz bir şeyi sormak aptallık değildir. Sormaktan ve öğrenmekten asla çekinmeyin.
Kendinize, sevdiğiniz bir arkadaşınıza davrandığınız gibi nazik davranın. Zor zamanlarda kendinizi hırpalamak yerine destekleyin.
Yalnızlık hissettiğinizde başkalarının size ulaşmasını beklemeyin. Siz adım atın, etkinlikler düzenleyin ve diğer doktora öğrencileriyle bağlantı kurun.
Başkalarının sadece başarılarını görürsünüz (buzdağının görünen kısmı), ama alttaki başarısızlıkları, reddedilmeleri ve mücadeleleri görmezsiniz. Kıyaslama yaparken bunu unutmayın.
Her gün yapılacaklar listenizdeki "acil ve önemli" olanları belirleyin. Önemsiz detaylarda boğulmak yerine büyük taşları önce yerleştirin.
Kötü bir gün geçirmek, başarısız olduğunuz anlamına gelmez. İlerlemenizi günlük değil, haftalık veya aylık olarak değerlendirin.
En karanlık zamanlarda bile iyi giden küçük bir şeyler mutlaka vardır. Onları fark etmeye çalışın.
Başkalarını suçlamak yerine "Ben neyi farklı yapabilirdim?" diye sormak, kontrolü size verir ve öğrenmenizi sağlar.
Bir konuyu anlatırken her zaman "So what?" (Ee, ne olmuş yani? Bunun önemi ne?) sorusunu sorun. Bu, yazdıklarınızın neden önemli olduğunu okuyucuya anlatmanızı sağlar.
Kendinize bakmak lüks değil, gerekliliktir. Fiziksel ve zihinsel sağlığınız yerinde olduğunda tezinizle çok daha iyi başa çıkarsınız.
Herkesi memnun etmeye çalışmak tükenmişliğe yol açar. Kendi sınırlarınızı korumak için "hayır" demekten korkmayın.
Sorunlar kırmızı yastıklar gibidir, onları taşıyabilirsiniz. Ancak endişe, stres ve felaket senaryoları (mavi yastıklar) eklendikçe yük taşınamaz hale gelir. Sadece gerçek sorunlara odaklanın, endişe yastıklarını eklemeyin.
Eleştiriyi kişisel bir saldırı olarak değil, işinizi geliştirmek için bir fırsat olarak görün. "Mahvoldum" demek yerine "Buradan ne öğrenebilirim?" deyin.
Teziniz tüm vaktinizi isteyecektir ama ona hayatınızın tamamını vermeyin. Sınırlar koyun ve hayatınızın diğer alanlarını ihmal etmeyin.
Maskenizi indirin ve diğer doktora öğrencileriyle zorluklarınızı paylaşın. Onların da benzer şeyler hissettiğini göreceksiniz.
Kötü hissettiğinizde izin alın. Dinlenmiş bir zihin, yorgun ve stresli bir zihinden çok daha verimlidir.
Tıkandığınızda masadan kalkın. Beyniniz arka planda çalışmaya devam eder (kuluçka süreci) ve genellikle çözüm siz başka bir şeyle uğraşırken gelir.
Her şey planlandığı gibi gitmeyebilir ve bazen haksızlığa uğrayabilirsiniz. Bunu baştan kabul etmek, hayal kırıklıklarını daha kolay atlatmanızı sağlar.
Yapılacaklar listesi stres yaratabilir. Bunun yerine gün sonunda neleri başardığınızı yazdığınız bir "tamamlananlar listesi" yapın. Bu size moral verecektir.
Sorunlar asla bitmeyecektir. Mutluluğu tüm sorunların çözüldüğü bir geleceğe ertelemeyin, sorunlarla birlikte mutlu olmayı öğrenin.
Mükemmel insan yoktur. Hatalarınızı ve eksikliklerinizi öğrenme sürecinin bir parçası olarak kutlayın.
Kendi yazdıklarınıza karşı objektif olamazsınız. Genellikle olduğundan daha kötü olduğunu düşünürsünüz. Kendinize güvenin.
Siz konuya hakimsiniz ama okuyucu değil. Onların elinden tutun ve konuyu adım adım, açık bir şekilde anlatın.
Detaylarda boğulmak yerine, bilimsel bir topluluğun parçası olmanın ve yeni bilgi üretmenin keyfini çıkarmaya çalışın.
Sürekli neyin eksik olduğunu düşünmek mutsuzluk getirir. Şimdiye kadar aştığınız engelleri ve elde ettiğiniz küçük zaferleri kutlayın.
Başka birinin araştırmasının sizinkinden farklı olması, sizinkinin yanlış olduğu anlamına gelmez. Her proje kendine özgüdür.
Devasa hedefler koymak sadece başarısızlık hissi yaratır. Hedefleri küçük parçalara bölün ve adım adım ilerleyin.
Sürekli aynı şeyleri düşünmek (ruminasyon) problem çözmek değildir. Bu döngüye girdiğinizde dikkatinizi başka bir yere verin.
İş ile özel hayatı ayırın. Teziniz asla "tamam, bu kadar yeter" demez, durması gereken sizsiniz.
Doktoranın bir noktasında, kendi konunuzda danışmanınızdan daha bilgili hale geleceksiniz. Bu normaldir ve olması gereken budur.
Mükemmel cümleler kurmayı beklemeyin. Kötü bir taslağı düzenlemek, boş bir sayfaya bakmaktan çok daha kolaydır.
Şu an anlamsız gelen bir makale, yıllar sonra tezinizin kilit noktası olabilir. Okumaya devam edin.
Her şey yolunda gitmeyebilir. Bazen sadece durumu kabullenip yola devam etmek en iyi stratejidir.
Bir hata yaptığınızda kendinizi suçlamak yerine "Bundan ne öğrenebilirim?" diye sorun.
Doktora yapmanın tek bir doğru yolu yoktur. Kendi yolunuza ve kararlarınıza güvenin.
İleri gidecek, geri dönecek, daireler çizeceksiniz. Araştırma süreci karmaşıktır ve bu doğaldır.
Tükenmişlik hissediyorsanız ara verin. Döndüğünüzde çok daha verimli olacaksınız.
Siz tezinizden ibaret değilsiniz. Hayatınızın sadece bir parçası, tamamı değil.
Giriş, gelişme ve sonuç... Okuyucuyu bir hikaye anlatıcısı gibi yönlendirin ve olay örgüsünü netleştirin.
Sürekli bir şeyler başarmak zorunda değilsiniz. Bazen sadece olduğunuz yerde durup anın tadını çıkarın.
Konuya uzak biri, sizin göremediğiniz mantık hatalarını veya anlatım bozukluklarını hemen fark edecektir.
İyi geçen günleri kutlayın, kötü geçen günlerde ise kendinize yüklenmeyin.
Rutinler işinizi kolaylaştırır ama bazen rutin dışına çıkmanız gerekir. Böyle zamanlarda esnek olun.
Bu tembellik değil, insan olmanın gereğidir. Kendinize izin verin.
Tüm yolu görmek zorunda değilsiniz. Sadece bir sonraki adımı atacak kadarını bilin yeter.
Başkalarının hızı sizi ilgilendirmez. Kendi hızınızda ve kendi yeteneklerinize göre ilerleyin.
Tez bir projedir, yazmak ise bir görevdir. Büyük projeyi küçük görevlere bölmeden çalışmaya başlamayın.
Güne veya haftaya başlarken niyetinizi (örneğin: "bugün kendime nazik olacağım" veya "şu bölümü bitireceğim") belirlemek odaklanmanızı sağlar.
Zor olması değerini gösterir. Zorluklar karşısında direnç kazanacaksınız.
Büyük başarılar peşinde koşmak yerine, her gün küçük ve istikrarlı adımlar atmak sizi sonuca götürür.
Araştırma süreci değişkendir. Başlangıçtaki önerinizden sapmanız başarısızlık değil, araştırmanın doğasıdır.
Burada yazanların hepsi size uymayabilir. Önemli olan kendinizi tanımanız ve size en uygun çalışma yöntemini bulmanızdır. Kendinize inanın.
Ayrıca, akademik kariyer sürecinizde ihtiyaç duyabileceğiniz güncel bilgileri, pratik ipuçlarını ve sektör gelişmelerini Instagram hesabımızdan düzenli olarak paylaşıyoruz. Araştırma metodolojileri, yayın süreçleri, akademik fırsatlar ve kariyer rehberliği konularında uzman görüşleri ve faydalı içerikler için bizi takip edebilirsiniz. https://instagram.com/akademiktrofficial
Tez düzenleme, akademik çeviri, veri analizi ve diğer hizmetlerimiz hakkında detaylı bilgi almak için iletişime geçin!