YÖK Sınavla 550 Araştırma Görevlisi Alımı Yapacak

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Türkiye'nin yapay zekâdan siber güvenliğe uzanan kritik teknoloji alanlarında ihtiyaç duyduğu nitelikli araştırmacı açığını kapatmak için yeni bir program başlattı. Türkiye Stratejik Teknoloji İnsan Kaynağı Programı kapsamında ilk yıl 550, beş yıl sonunda ise toplam 3 bin genç araştırmacı yetiştirilmesi hedefleniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kamuoyuna duyurulan programın başvuru ve seçim usulleri YÖK tarafından netleştirildi.

Program hangi alanlara odaklanıyor?

YÖK'ün belirlediği usul ve esaslara göre programın ilk yılında dört alanda doktora öğrencisi alınacak: Bilişim Teknolojileri, Donanım ve Bilgisayar Sistemleri, Siber Güvenlik ve Yapay Zekâ ve Akıllı Sistemler. Kabul edilen adaylar doktora eğitimlerini sürdürürken aynı anda araştırma görevlisi kadrosuna atanacak; böylece akademik istihdam ile bilimsel üretim aynı süreçte ilerleyecek.

Programın nihai amacı yalnızca akademik unvan dağıtmak değil. YÖK, üniversitelerde üretilen bilginin teknolojiye, patente ve ekonomik değere dönüşmesini hızlandırmayı, araştırma üniversitelerinin bilimsel kapasitesini ülkenin stratejik öncelikleriyle örtüştürmeyi hedefliyor. Araştırmacılar, ülke genelinde performans sıralamasında öne çıkan 23 araştırma üniversitesinde eğitim görecek.

Başvuru takvimi ve tercih hakları

Adaylar başvurularını 8-22 Eylül 2026 tarihleri arasında YÖK'ün oluşturduğu Öncelikli Alanlardaki Doktora Programlarına Başvuru Sistemi üzerinden elektronik ortamda yapacak. Her aday, ilan edilen programlar arasından en fazla iki farklı alandan olmak üzere toplam beş tercihte bulunabilecek ve yalnızca tercih ettiği programlar kapsamında değerlendirmeye alınacak.

Kontenjanlara başvurabilecek mezuniyet alanları oldukça geniş tutuldu. Belli başlı mühendislik dalları şöyle sıralanabilir:

• Bilgisayar, yazılım, elektrik-elektronik ve mekatronik mühendisliği
• Makine, endüstri, malzeme, enerji, havacılık ve uzay mühendisliği
• Bilgisayar bilimleri, matematik ve istatistik
• Bilişim sistemleri ve teknolojileri

Bunlara ek olarak tıp, diş hekimliği, eczacılık, hukuk ve mimarlık gibi başarı sıralamasına dayalı kabul yapan disiplinlerin mezunları da başvuru alanları arasında yer alıyor. İlgili lisans alanlarından mezun olup tezli yüksek lisans yapanlar da kontenjanlara dahil edilebilecek.

Sınav nasıl işleyecek, puan nasıl hesaplanacak?

Süreçte sözlü mülakat bulunmuyor; adaylar yalnızca merkezî yazılı sınav üzerinden değerlendirilecek. Sınav, YÖK adına ÖSYM tarafından 28 Kasım 2026'da yapılacak ve yüzde 70'in altında puan alan adaylar başarısız sayılacak. Soruların yarısı tüm adaylara yönelik ortak temel modülden, diğer yarısı ise başvurulan alana özgü modülden gelecek.

Yapay zekâ alanında makine öğrenmesi, yapay sinir ağları, büyük dil modelleri ve Transformer mimarisi; siber güvenlikte kriptografi, kimlik doğrulama ve tehdit modelleme; bilişim teknolojilerinde programlama ve bulut bilişim; donanım alanında ise bilgisayar mimarisi ve gömülü sistemler sınav kapsamında yer alıyor.

Nihai başarı puanı dört bileşenden oluşacak:

• Merkezî yazılı sınav puanının yüzde 30'u
• Lisans mezuniyet notunun yüzde 25'i
• ALES puanının yüzde 25'i
• Yabancı dil sınavı puanının yüzde 20'si

Programa yerleşen adaylara, mezun oldukları alana göre gerekirse bilimsel hazırlık eğitimi verilecek; lisans mezunları ise bütünleşik doktora programına yönlendirilecek. Araştırma görevlisi kadrolarına atamalar, ilgili üniversiteler tarafından yürürlükteki mevzuata göre yapılacak.

YÖK Başkanı Özvar'dan değerlendirme

YÖK Başkanı Erol Özvar, programı savunma sanayisindeki dönüşüm deneyimine benzeterek duyurdu: “Savunma sanayiinde kendi mühendislerimize, bilim insanlarımıza ve gençlerimizin kabiliyetine güvenerek gerçekleştirdiğimiz büyük dönüşümü şimdi yapay zekâya, siber güvenliğe, çip teknolojilerine ve geleceğin diğer kritik alanlarına taşıyoruz. Hedefimiz yalnızca bugünün ihtiyacını karşılamak değil, önümüzdeki 10, 20 yılın teknolojilerini geliştirecek bilim insanlarını bugünden yetiştirmektir.”

Özvar, üniversitelerde üretilen bilginin laboratuvarda kalmaması gerektiğini vurgulayarak, bunun ancak güçlü bir insan kaynağıyla mümkün olacağını belirtti. YÖK'ün son dönemde ASELSAN ile yürüttüğü Akademi Lisansüstü Eğitim Programı'na benzer bir modelin TUSAŞ ile de başlatılması planlanıyor; bu da kurulun sanayi işbirlikli doktora modellerini yaygınlaştırma yönünde bir eğilim içinde olduğunu gösteriyor.

Programın resmi usul ve esaslarının tam metnine YÖK'ün internet sitesi üzerinden ulaşılabiliyor. Adayların başvuru öncesinde kontenjan listelerini ve alan bazlı şartları dikkatle incelemesi öneriliyor.